W sytuacjach konfliktowych nie jest wcale łatwo zapanować nad emocjami. Często w trakcie kłótni padają słowa "bo Ty zawsze", "bo Ty nigdy". Dokąd to prowadzi? Ano do tego, że zamiast szukać konstruktywnych rozwiązań, eskalujemy konflikt powodując pogłębanie się i powstawanie nowych urazów. Jak przerwać to błędne koło?

Wydawałoby się, że nie ma na to rady, że tak to już jest. Otóż nie. Możesz to zmienić! Żeby to zrobić, ćwicz asertywność, a szczególnie jedną z najważniejszych umiejętności komunikacyjnych - posługiwanie się komunikatem JA.

Branie odpowiedzialności.

Podstawowymi założeniami komunikatu JA jest to, że:

• otwarcie przyznaję, że moje uczucia, pragnienia czy przekonania należą do mnie;
• przyjmuję pełną odpowiedzialność za moje uczucia, pragnienia i przekonania - przestaję obciążać tą odpowiedzialnością innych.

W skrócie więc komunikat JA jest taką formą wyrażania własnych uczuć, pragnień i przekonań, która nie rani drugiej strony i nie obarcza jej odpowiedzialnością za to co czujemy i myślimy.

No dobrze, więc jak brać odpowiedzialność za to co czujemy i myślimy? Poniżej kilka przykładów:

Jak budować komunikat JA?

Instrukcja do budowania komunikatu JA jest bardzo prosta. Usiądź i zastanów się, a najlepiej zapisz, to co sobie uświadamiasz myśląc o konkretnej sytuacji konflilktowej, analizując poniższe elementy:

• CZUJĘ - stwierdzenie uczuć czy przekonań. Opisz swoje uczucia np. gniew, smutek, zawód, żal itp.
• KIEDY TY - wskazanie konkretnego zachowania. Opisz zachowanie partnera, które powoduje problem, czyli takie, które Ci przeszkadza albo rani.
• PONIEWAŻ - wskazanie konsekwencji/wartości. Opisz konsekwencje, jakie ponosisz w związku z zachowaniem partnera np. ryzyko utraty przyjaciół, strata czasu itp.
• CHCĘ - sformułowanie celu. Powiedz, czego chcesz. Informuj jasno o swoich prośbach i oczekiwaniach np. chciałbym żebyś..., proszę Cię żebyś... itp.

Dla ułatwienia poniżej kilka przykładów budowy komunikatu JA:

Posługiwanie się komunikatem JA do łatwych nie należy - to po pierwsze, a po drugie - wymaga wprawy, tak samo jak w przypadku nauki jazdy na rowerze, która na początku sprawia trudności. Za to przynosi bardzo dobre rezultaty, bo nie dość, że pomaga znaleźć konstruktywne rozwiązanie w konfliktowej sytuacji to jeszcze pomaga nam wyrazić negatywne uczucia w bezpieczny dla zachowania relacji sposób. Stosując komunikat JA czujemy się więc niejako podwójnie szczęśliwi. Powodzenia!